Blog

Uitkering groepsverzekering bij wonen in Nederland

De laatste jaren zijn er relatief veel inwoners van België verhuisd naar Nederland vanwege onder andere de gunstigere huizenprijzen. Vooral starters hebben de stap over de grens gemaakt en voor hen zal dit onderwerp dan ook een “ver-van-m’n-bed’’ onderwerp zijn. Er zijn echter ook behoorlijk wat mensen verhuisd naar Nederland die tegen hun pensioengerechtigde leeftijd zitten. Met name voor deze groep wil ik de aandacht vestigen op een onderwerp wat in onze praktijk al regelmatig tot onaangename verrassingen heeft geleid.

Situatieschets

Ik zal het onderwerp in een notendop trachten duidelijk te schetsen aan de hand van een praktijksituatie die onlangs binnenkwam bij ons. Het betreft hier een man en een vrouw van begin de 60 die eind 2018 verhuizen naar een koopwoning in Nederland. Ze vinden de rust aan de andere kant van de grens een pluspunt en willen hun pensioenjaren graag in Nederland doorbrengen. Mevrouw is werkzaam in loondienst in België en meneer is arbeidsongeschikt en ontvangt een invaliditeitspensioen uit België. Voor dit onderwerp focussen we ons op de situatie van mevrouw. Zij gaat in juni 2019 met vroegpensioen (in België noemen ze dat brugpensioen) en stopt dus met werken. Bij haar werkgever waar ze haar hele werkzame leven heeft gewerkt heeft ze een typisch Belgische pensioenvoorziening opgebouwd, een groepsverzekering. Dat is een verzekering waar gedurende de werkzame jaren zowel werkgever als werknemer premies op storten die tot een bepaald eindkapitaal leiden.

Op het moment dat mevrouw uit dienst treedt eindigt vrijwel op het zelfde moment ook de looptijd van deze verzekering. In België is het dan gebruikelijk dat het gehele opgebouwde kapitaal tot uitkering komt tegen het gunstige belastingtarief van (over het algemeen) 16,5%. Stel dat de uitkering bruto € 120.000 bedraagt, de belastingheffing (16,5%) is dan afgerond € 20.000. Afgerond ontvangt mevrouw dus netto € 100.000 uit deze verzekering waarbij ze in de veronderstelling is dat ze dit bedrag vrij kan besteden. Van enig onderzoek door de werkgever en/of de uitkerende instantie of deze gang van zaken bij een inwoner van Nederland wel juist is, is geen sprake. Ook mevrouw heeft geen moment gedacht dat de afwikkeling van de uitkering onjuist zou zijn.

Na het contacteren van ons kantoor met de vraag of wij hen konden helpen met de jaarlijkse belastingaangifte in Nederland hadden wij een onaangename boodschap na het doornemen van de stukken.

Belastingheffing over uitkering groepsverzekering

Om met de conclusie te beginnen, de groepsverzekering is niet onderhevig aan belastingheffing in België (de bronstaat), maar wordt belast met inkomstenbelasting in de woonstaat (Nederland). En Nederland kent helaas niet een gunstig belastingtarief voor dergelijke inkomsten van 16,5%.

De uitkering wordt in Nederland gewoon tegen het progressieve tarief in box 1 belast van 37,1% (tot € 68.500) en 49,5% over het inkomen boven de € 68.500. Omdat de uitkering uit de groepsverzekering bovenop het reguliere inkomen van mevrouw komt en we bovendien in Nederland een afbouw van de heffingskortingen kennen (wat feitelijk gewoon een verkapte belastingverhoging is) loopt de heffing bij deze mevrouw al snel op tot 45 tot 50% over de bruto-uitkering van € 120.000. We spreken dan niet meer over circa € 20.000 aan belastingheffing, maar over € 55.000 tot € 60.000. Dat is een forse domper voor deze mevrouw waar ze absoluut geen rekening mee heeft gehouden.

Uiteraard komt de vraag wat ze had kunnen doen om dit te voorkomen. Gelukkig zijn er inderdaad mogelijkheden, maar een juiste planning in samenspraak met een adviseur die thuis is in de grensoverschrijdende belastingregels is dan absoluut noodzakelijk.

Reguliere afwikkeling of afkoop groepsverzekering

Tussen Nederland en België is voor diverse inkomens-en vermogensbestanddelen vastgelegd welk land belasting mag heffen. Wat betreft pensioenen is in artikel 18 als hoofdregel afgesproken dat de woonstaat van de gerechtigde tot het pensioen belasting mag heffen. Ook groepsverzekeringen vallen hieronder en mogen belast worden in de woonstaat als de afwikkeling op de reguliere manier plaatsvindt. Met reguliere afwikkeling wordt bedoeld dat de uitkering plaatsvindt op de expiratiedatum die is bepaald in het contract tussen de verzekeringsmaatschappij en de gerechtigde. In de situatie van mevrouw is de heffing dus toegewezen aan haar woonstaat op dat moment: Nederland.

Er is tevens bepaald in artikel 18 van het belastingverdrag dat de heffing is toegewezen aan de bronstaat als er sprake is van een niet-reguliere afwikkeling van de groepsverzekering. In lid 3 van dat verdragsartikel staat dat wanneer de gerechtigde zou kiezen voor een uitkering vóór de reguliere expiratiedatum, de woonstaat niet mag heffen. De heffing is dan toegewezen aan de bronstaat (in dit geval België). Aangezien België een veel gunstiger tarief kent dan Nederland over de uitkeringen uit een groepsverzekering is het absoluut de moeite waard om hier naar te kijken.

Een aantal attentiepunten op een rijtje die u op voorhand moet laten beoordelen:

  • Afkoop van een groepsverzekering moet dus plaatsvinden voordat de polis regulier tot uitkering komt;
  • Om in België van het gunstige tarief van (over het algemeen) 16,5% gebruik te kunnen maken mag de afkoop niet te ver voor de reguliere expiratiedatum plaatsvinden. Een termijn van maximaal 5 jaar voor dat moment gaat normaal gezien goed;
  • Wanneer er een eindkapitaal in de polis van de groepsverzekering vermeld staat moet u er rekening mee houden dat bij afkoop de uitkering wat lager uitvalt omdat u een stukje rente-opbouw mist.

Bovendien maak ik de kanttekening dat de geschetste situatie geldt voor iemand die in België heeft gewerkt en in Nederland woont op het moment van de uitkering (regulier of afkoop). Wanneer u al heel lang in Nederland woont (of altijd in Nederland heeft gewoond) en u heeft gewerkt in België kan de situatie anders zijn. Een veel voorkomende situatie die anders is betreft de zogenaamde grensarbeiders onder het oude verdrag. Kortgezegd zijn dat mensen die in België hebben gewerkt onder de vroegere grensarbeidersregeling van vóór 2002. Deze mensen hebben tot en met 2002 over hun Belgische inkomen belastingen betaald in hun woonland Nederland en krijgen bij afwikkeling van hun groepsverzekering te maken met andere regelingen.

Als u in Nederland woont en binnen nu en een paar jaar met (vroeg)pensioen gaat en u heeft een groepsverzekering opgebouwd in België, dan is het zeker aan te raden contact met een adviseur op te nemen om de mogelijkheden te bekijken. Bij mensen die met (vroeg)pensioen gaan en enkel pensioenrechten in België hebben opgebouwd speelt nog veel meer dan enkel hetgeen we nu hebben besproken. Denk bijvoorbeeld ook aan het tijdig aanvragen van een vrijstelling voor de premies volksverzekeringen. Heeft u vragen of wilt u meer weten? Neem dan contact met ons op, wij denken graag met u mee. Uiteraard kunt u ons ook altijd bereiken voor alle andere vragen!

Richard van Damme

Richard van Damme RB

0115 - 74 55 06

Schipper Accountants is altijd dichtbij. Ook bij u in de buurt.

Bekijk contactgegevens en medewerkers bij u in de buurt.