Waarom een testament?
Een testament heeft verschillende voordelen. In een testament geeft een ‘erflater’ duidelijkheid aan de erfgenamen over de verdeling van de nalatenschap en de nog te maken keuzes na een overlijden. Een testament zorgt ervoor dat uw vermogen daar terechtkomt waar u dat wilt. Daarnaast kan wellicht belasting worden bespaard door bepaalde keuzemogelijkheden in het testament op te nemen.
Flexibiliteit
Het toverwoord voor een goed testament is tegenwoordig flexibiliteit, oftewel het zogenaamde keuzetestament. Op het moment van het laten opmaken van uw testament weet u namelijk niet waaruit uw vermogen bestaat op het moment van uw overlijden, wat uw gezinssituatie op dat moment is en welke fiscale wetten en regels er dan gelden.
De verdeling van uw nalatenschap
In uw testament speelt de verdeling van uw nalatenschap een belangrijke rol. In het testament kan worden aangesloten bij de zogenoemde wettelijke verdeling. Vaak weet u op het moment van het opstellen van uw testament echter nog niet wat op het moment van overlijden wenselijk is. Mocht u daarom meer flexibiliteit willen, dan adviseren wij de zogenoemde quasi-wettelijke verdeling in uw testament op te nemen. Hieronder leggen we het verschil verder uit.
Wettelijke verdeling
Als de wettelijke verdeling wordt toegepast, ontvangt de langstlevende partner in feite alle bezittingen uit de nalatenschap én is de langstlevende partner verantwoordelijk voor de bijbehorende schulden. De kinderen verkrijgen hun erfdeel in de vorm van een niet-opeisbare vordering op de langstlevende partner. De kinderen kunnen deze vordering pas opeisen bij het overlijden van hun langstlevende ouder, of in een aantal specifieke situaties.
Wettelijke verdeling ongedaan maken
Soms is het wenselijk om bij het eerste overlijden al bepaalde vermogensbestanddelen toe te delen aan de kinderen (bijvoorbeeld de vakantiewoning of aandelen in een onderneming). De wettelijke verdeling moet dan ongedaan worden gemaakt. Een nadeel van de wettelijke verdeling is dat deze enkel ongedaan kan worden gemaakt binnen 3 maanden na het overlijden. Vaak zijn de erfgenamen in die periode zich hiervan (nog) niet bewust, waardoor na die periode niet meer van deze wettelijke verdeling kan worden afgeweken.
Quasi-wettelijke verdeling
In plaats van de wettelijke verdeling, kan ook een zogenoemde quasi-wettelijke verdeling in uw testament worden opgenomen. Bij een quasi-wettelijke verdeling kan de verdeling ook nog na 3 maanden worden gewijzigd. Op die wijze kan flexibel worden omgegaan met de termijn waarbinnen de langstlevende bepaalde keuzes moet maken. In tegenstelling tot de wettelijke verdeling ontstaat bij de quasi-wettelijke verdeling een onverdeeldheid, waardoor de nalatenschap altijd via een notariële akte moet worden verdeeld.
Fiscale flexibiliteit
Naast flexibiliteit in de verdeling van uw nalatenschap, wordt het testament zo opgesteld dat uw erfgenamen zo weinig mogelijk belasting betalen. Hierdoor kan de langstlevende partner op moment van uw overlijden bepalen welke verdeling het meest wenselijk is. Ook kan dan worden berekend welke fiscale keuzes leiden tot de laagste belasting over beide overlijdens.
In het testament kan deze fiscale flexibiliteit worden opgenomen door bepaalde bepalingen toe te voegen. Denk hierbij aan een flexibele renteclausule en een afvullegaat. Hieronder vindt u een toelichting op deze mogelijkheden.
Rentepercentage
De kinderen verkrijgen hun erfdeel veelal in de vorm van een niet-opeisbare vordering. Over deze vorderingen kan een rente worden berekend. Hiervoor neemt u een bepaling in uw testament op. Welk rentepercentage het meest voordelig is, is afhankelijk van de situatie op het moment van overlijden. De levensverwachting van de langstlevende partner, de toekomstige waarde van het vermogen en de op dat moment geldende wet- en regelgeving spelen daarbij een belangrijke rol. Om deze reden is het vaak wenselijk dat de bepaling van het rentepercentage in het testament flexibel wordt vastgelegd.
Afvullegaat
Door het opnemen van een afvullegaat in uw testament, ontstaat fiscale flexibiliteit.
Met een afvullegaat krijgt de langstlevende partner een bepaald bedrag toegekend bovenop het erfdeel. Dit bedrag wordt bepaald op het moment van overlijden waarbij maximaal gebruik wordt gemaakt van de hoge vrijstelling voor partners en de verdeling over de tariefschijven bij de overige erfgenamen. Zo kan erfbelasting worden bespaard. Dit is uiteraard afhankelijk van de situatie op het moment van overlijden.
Het is gebruikelijk om de achterblijvende partner een klein erfdeel toe te kennen, zodat die partner via een afvullegaat zijn of haar verkrijging naar eigen inzicht kan aanvullen. De achterblijvende partner kan hierbij zelfstandig opereren zonder toestemming van de kinderen. Zodoende ontstaat flexibiliteit voor de achterblijvende partner.
Overige aandachtspunten in het testament
Naast bovenstaande (fiscale) aandachtspunten, zijn er uiteraard nog diverse zaken die voor u belangrijk kunnen zijn om in uw testament te regelen. Hierbij kunt u denken aan het volgende:
- Uitsluitingsclausule
- Overige legaten
- Executeur
- Bewind
Persoonlijk advies
Aan een (fiscaal optimaal) testament wordt vaak (ten onrechte) te weinig aandacht geschonken. Aan de ene kant is dit voor veel mensen een lastig thema, maar uiteraard wil men de zaken wel goed geregeld hebben bij overlijden. Het zou prettig zijn als u een testament heeft opgesteld naar uw eigen wensen, waarbij bij overlijden zo min mogelijk belasting wordt geheven over uw zorgvuldig opgebouwde vermogen.
Als (belasting)adviseur helpen wij u graag met een helder en persoonlijk advies over uw testament. Samen bekijken we hoe uw wensen juridisch en fiscaal optimaal kunnen worden vastgelegd. Neem contact met ons op.
