Wellicht wilt u (een deel van) uw nalatenschap nalaten aan uw stiefkinderen of juist niet. En hoe voorkomt u dat een deel van uw nalatenschap uiteindelijk via uw kind terecht komt bij uw ex-partner? In dit artikel benoemen we enkele aandachtspunten die spelen bij het opstellen van een testament voor een samengesteld gezin.
Wettelijke regeling
Als u geen testament hebt op het moment van overlijden treedt de wettelijke regeling in. We noemen dit de ‘wettelijke verdeling’. Volgens de wettelijke verdeling erven uw echtgenoot en uw kinderen iedereen een gelijk deel. U kunt afwijken van deze regeling door een testament op te stellen en daarin op te nemen hoe u uw nalatenschap wilt verdelen.
Als u geen testament heeft en de nalatenschap vererft volgens de wettelijke verdeling zoals hierboven genoemd is het belangrijk om te weten wie volgens de wet uw echtgenoot is en wie uw kinderen zijn.
Volgens de wettelijke regeling erven uw eigen kinderen. Stiefkinderen erven op basis van de wettelijke regeling niet. Mocht u (een deel van) uw nalatenschap na willen laten aan uw stiefkinderen dan moet u dat vastleggen in een testament.
De positie van stiefkinderen in het erfrecht
Het is belangrijk om goed na te denken over de positie die u uw stiefkinderen wilt geven. Moeten ze gelijk worden gesteld met eigen kinderen of een bepaald vermogen of bedrag erven?
Stem als echtgenoten onderling af hoe u hiermee omgaat. Zeker als u beiden stief- en eigen kinderen heeft.
Voorbeeld
Angelique en Noud wonen samen. Angelique heeft één zoon uit een eerder huwelijk, Noud heeft twee kinderen uit een eerdere relatie. Ze hebben samen geen kinderen. Angelique heeft in haar testament vast laten leggen dat naast haar eigen zoon, Noud en zijn kinderen een deel van haar nalatenschap erven als ze overlijdt. Noud heeft naast zijn eigen kinderen alleen Angelique als erfgenaam opgenomen in zijn testament. De zoon van Angelique is niet benoemd. Als Angelique overlijdt erft haar eigen zoon, maar ook Noud en zijn kinderen op grond van het testament van Angelique een deel van de nalatenschap. Als Noud later ook overlijdt, vererft de nalatenschap naar de kinderen van Noud. De zoon van Angelique erft niets van Noud.
Wanneer u stiefkinderen wilt laten erven moet u dit vastleggen in een testament. Op die manier kunt u vastleggen dat de stiefkinderen hetzelfde behandeld moeten worden als eigen kinderen of dat ze een bepaald bedrag of vermogen moeten erven.
Voor stiefkinderen gelden dezelfde vrijstellingen en tarieven voor de erfbelasting als voor eigen kinderen, mits de ouder en stiefouder voor de erfbelasting als fiscale partners worden gezien.
De ex-partner
Het is belangrijk om na te denken over de positie van de ex-partner, oftewel de ouder van de kinderen (uw ex-partner), maar ook die van de ouder van de stiefkinderen wanneer zij (een deel van) uw nalatenschap erven.
Wanneer kan de ex-partner in beeld komen? Het volgende voorbeeld kan dit verduidelijken.
Voorbeeld
Mark is gehuwd met Frieda en samen hebben ze twee kinderen, Bas en Eva. Het huwelijk houdt helaas geen stand en Mark en Frieda besluiten te scheiden.
Twee jaar na de scheiding overlijdt Mark zonder dat hij een testament heeft opgesteld. Omdat er geen testament is treedt de wettelijke verdeling in. Erfgenamen zijn de partner en de kinderen. Aangezien Mark geen partner heeft erven Bas en Eva beiden de helft van de nalatenschap. Een jaar later komt Bas bij een noodlottig ongeval om het leven. Hij heeft geen testament. Omdat Bas geen testament heeft speelt ook hier de wettelijke verdeling. Erfgenaam zijn zus Eva en moeder Frieda. Nu komt dus een deel van de nalatenschap van Mark bij zijn ex-partner terecht. Los van dat het fiscaal onvoordelig is (uiteindelijk zal het vanuit Frieda nogmaals moeten vererven naar Eva) zal dit ook niet de wens zijn geweest van Mark.
Dit kan voorkomen worden door een zogenaamde tweetrapsmaking in uw testament op te nemen. In deze bepaling wordt vastgelegd dat wat uw kinderen van u erven, bij het opvolgend overlijden van uw kind moet worden doorgegeven aan uw andere kinderen (dus de broers en zussen van het kind). In het voorbeeld hierboven had Mark dan op kunnen nemen dat, wat Bas en Eva van hem erven bij hun overlijden over moet gaan naar elkaar dus van Bas naar Eva en andersom. Op die manier blijft de ex-partner buiten beeld en blijft het vermogen in de familie.
Een tweetrapsmaking kan zowel voor eigen kinderen als voor stiefkinderen worden opgenomen.
Overlijden binnen een samengesteld gezin: conclusie
Als u een samengesteld gezin heeft is het belangrijk om na te denken over de positie van de stiefkinderen en uw ex-partner. Wat u wilt regelen moet worden vastgelegd in een testament.
Wilt u weten wat in uw situatie passend is neem dan gerust contact op met onze Estate Planning-specialisten. Graag denken wij met u mee over de mogelijkheden om uw vermogen over te dragen aan de volgende generatie.
