Voor wie geldt het verbod?
Het verbod op contante betalingen geldt voor transacties met of tussen handelaren in goederen. U kunt dus bij een handelaar of in een winkel niet meer contant betalen als u als consument of ondernemer wat koopt. Het opsplitsen van betalingen om onder de grens te blijven heeft geen zin: ook samengestelde betalingen vallen onder het verbod. Een factuur van bijvoorbeeld 7.500 euro opsplitsen in drie betalingen van 2.500 euro valt ook onder het verbod.
Let op: betalingen voor diensten vallen niet onder het verbod. Deze kunt u dus voorlopig nog gewoon contant blijven betalen of laten betalen, ongeacht het bedrag. In de toekomst verandert dit nog en mag u ook diensten niet meer aanbieden of afnemen met betaling in contanten. Houdt voor ontwikkelingen onze website in de gaten.
Voor betalingen tussen particulieren geldt het verbod niet. Als u dus iets koopt van een particuliere aanbieder, kunt u ‘gewoon’ in contanten betalen. Koopt u bijvoorbeeld als particulier een auto van een andere particulier, dan kunt u ook na 1 januari nog steeds contant betalen. Koopt u echter dezelfde auto als ondernemer, dan mag u niet meer contant betalen als de auto meer dan 3.000 euro kost.
Omringende landen
Bij het vaststellen van de limiet heeft Nederland gekeken naar wat buurlanden als limiet hebben ingesteld. Dit is ook zeker relevant als u als ondernemer in de grensstreek gevestigd bent of internationaal zakendoet.
België heeft een limiet gesteld aan contante transacties van eveneens 3.000 euro. Deze limiet geldt zowel voor transacties in goederen als bij dienstverlening. Bij verkoop van onroerende zaken geldt een verbod op betalingen in contanten.
Duitsland maakt niet van de gelegenheid gebruik om een limiet te stellen. Daar geldt straks dus de limiet van 10.000 euro vanuit de Europese wetgeving.
Voor verboden op contante betalingen behoren Frankrijk en Spanje tot de strengste partijen: daar geldt een limiet van 1.000 voor contante betalingen. In Spanje geldt de limiet alleen als één van de betrokken partijen een professional of bedrijf is.
Recht op contante betalingen blijft
Omdat in Nederland zorgen bestonden dat betalingen met contant geld niet meer toegestaan zouden zijn of geweigerd zouden kunnen worden, is daar met de wetgeving ook aan gedacht. In de wet is een acceptatieplicht voor contante betalingen tot 3.000 euro opgenomen. Het streven is de acceptatieplicht per 1 januari 2027 in te voeren.
Er wordt nog gewerkt aan uitzonderingen bij specifieke werkzaamheden of vanwege de veiligheid, bijvoorbeeld bij online betalingen of bij onbemande tankstations. Dit is noodzakelijk om de acceptatieplicht uitvoerbaar en proportioneel te houden. Ook op EU-niveau wordt gewerkt aan wet- en regelgeving voor een acceptatieplicht van contant geld.
Met de acceptatieplicht en het verbod op contante betalingen zou het mogelijk moeten zijn om dagelijkse aankopen en boodschappen nog met contant geld te kunnen blijven betalen en daarnaast het witwassen van crimineel geld te voorkomen.
Achtergrond
De wet is onderdeel van een groter pakket aan Europese maatregelen om witwassen van crimineel geld en financiering van terrorisme te voorkomen. Het pakket met de EU-maatregelen treedt pas in werking op 10 juli 2027, maar onderdelen van het pakket moeten de lidstaten zelf invullen en invoeren.
Het maximale bedrag waarvoor het verbod geldt mag volgens de EU maximaal 10.000 euro zijn. De lidstaten mogen zelf het bedrag kiezen. Nederland kiest dus voor een verbod op contante betalingen boven 3.000 euro.
Andere maatregelen van het Europese anti-witwaspakket bestaan uit regels voor klantonderzoek voor bepaalde ondernemers en bedrijven met een ‘poortwachtersrol’ en de meldplicht van aangewezen instellingen voor ongebruikelijke (verdachte) transacties.
