Een belangrijk doel is dat betrokken bedrijven uiterlijk 1 maart 2028 zicht hebben op legalisatie. Dat betekent niet dat alle vergunningen op dat moment al rond zijn, maar wel dat duidelijk is via welke route legalisatie mogelijk wordt. Dit kan ook van belang zijn bij de afweging van provincies om al dan niet handhavend op te treden. De ambitie van de overheid is om het volledige legalisatietraject uiterlijk in 2030 af te ronden.
Van generieke aanpak naar maatwerk
Het PMP volgt het eerdere legalisatieprogramma voor PAS-melders op. Waar destijds werd ingezet op een meer algemene aanpak, kiest de overheid nu voor maatwerk.
Per bedrijf wordt bekeken welke oplossing het beste past. Daarbij kan een ondernemer ondersteuning krijgen van een zaakbegeleider. Het uiteindelijke doel blijft hetzelfde: komen tot een juridisch houdbare en structurele oplossing.
Samenhang met het maatregelpakket stikstof
Het nieuwe programma staat niet op zichzelf. De legalisatie van PAS-melders hangt nauw samen met het aangekondigde Maatregelpakket Stikstof.
Maatregelen die voortkomen uit dit pakket kunnen op termijn ruimte creëren voor vergunningverlening. Tegelijkertijd moeten ook PAS-melders rekening houden met eventuele nieuwe eisen of maatregelen die voor hun bedrijf gaan gelden. Denk daarbij aan de ligging van het bedrijf en mogelijke emissiereducerende maatregelen.
Ook aandacht voor interimmers
Het programma richt zich niet alleen op PAS-melders, maar ook op zogenoemde interimmers. Dit zijn bedrijven die na de Europese referentiedatum voor Natura 2000-gebieden een milieuvergunning of melding kregen, maar destijds geen natuurvergunning hoefden aan te vragen.
Veel van deze bedrijven zijn niet als zodanig bij de overheid bekend. Daarom wordt eerst onderzocht welke bedrijven binnen deze groep vallen en hoe zij kunnen worden meegenomen in het legalisatietraject.
Wat moeten PAS-melders doen?
PAS-melders die het verificatieproces positief hebben doorlopen, hoeven zich niet opnieuw aan te melden voor het nieuwe programma.
Is de verificatie nog niet afgerond? Dan kunnen ontbrekende gegevens nog worden aangeleverd. Hiervoor geldt een uiterste datum van 1 oktober 2026. Provincies informeren bedrijven uiterlijk 15 januari 2027 over de uitkomst van de verificatie.
Daarnaast moeten PAS-melders vóór 1 maart 2028 een plan indienen waarin staat hoe legalisatie kan worden bereikt. Dit plan kan eventueel samen met een zaakbegeleider worden opgesteld.
Mogelijke oplossingen per bedrijf
Binnen het PMP wordt met de maatwerkaanpak bekeken welk van onderstaande oplossingen het beste past voor het individuele bedrijf:
- intern salderen;
- extern salderen;
- (gedeeltelijke) beëindiging van het bedrijf;
- verplaatsing.
Wanneer is sprake van een structurele oplossing?
In het PMP wordt aangegeven dat er een ‘structurele oplossing’ is bereikt als de PAS-activiteit:
- Beschikt over een Omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit (natuurvergunning).
- Valt binnen een eerdere referentiesituatie zoals een natuurvergunning of milieu toestemming.
- Vergunningsvrij is. De provincie moet dit hebben gemeld aan het bedrijf.
- Definitief beëindigd is.
Financiële ondersteuning
Voor het PMP wordt een budget van € 350 miljoen beschikbaar gesteld. Daarnaast kunnen PAS-melders gebruik maken van bestaande regelingen, zoals:
- De ‘Schadevergoeding PAS-melders’.
- Regeling Provinciale Maatregelen PAS-melders (RPMP). Met deze regeling kunnen provincies subsidies openstellen voor verplaatsing, omschakeling, extensivering en aankoop stikstofruimte voor zelflegalisatie. De regeling is verlengt tot en met 2030.
- Vrijwillige beëindigingsregeling (Vbr). Binnenkort wordt deze regeling opnieuw opengesteld.
- Maatregel gerichte beëindiging (MGB). Dit is een provinciale regeling, die de afzonderlijke provincies open kunnen stellen.
- Inzetten zaakbegeleider.
Wat betekent dit voor u?
Het nieuwe maatwerkprogramma biedt PAS-melders meer duidelijkheid over de route naar legalisatie. Vooral het streven om uiterlijk 1 maart 2028 zicht op legalisatie te bieden, kan belangrijk zijn in situaties waarin handhaving dreigt.
Tegelijkertijd blijft het van belang om vooruit te kijken. Naast het legalisatietraject krijgen ondernemers ook te maken met ontwikkelingen rondom het Maatregelpakket Stikstof en eventuele aanvullende maatregelen van provincies. Juist daarom is het belangrijk om tijdig inzicht te hebben in de gevolgen voor uw onderneming en toekomstige plannen.
